<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-2"?>

<lipsum>
    <copyright>This text is under public domain</copyright>
    <title>Robinsono Kruso (Esperanto)</title>
    <author>Daniel Defoe</author>
    <text>
	mi naskigxis en jorko anglujo je marto   kiu estas la
	sesjarrego de la regxo karolo la unua infane mi sentadis grandan
	deziron por pasigi mian vivon sur la maro kaj pliagxante la deziro
	plifortigxis gxis fine mi forlasis mian lernejon kaj hejmon kaj
	piede mi trovis mian vojon al hull kie mi baldaux trovis okupadon sur
	sxipo

	post kiam ni velveturis kelke da tagoj okazis ventego kaj kvinanokte
	la sxipo enfendigxis cxiuj al la pumpiloj rapidis la sxipon ni sentis
	gxemi en cxiuj siaj tabuloj kaj gxian trabajxon ektremi de la antauxa gxis
	la posta parto kaj baldaux klarigxis ke ne estas ia espero por gxi kaj
	ke cxio kion ni povas fari estas savi niajn vivojn

	unue ni pafadis pafilegojn por venigi helpon kaj post kelke da
	tempo sxipo kusxante ne malproksime alsendis boaton por helpi nin sed
	la maro estis tro maltrankvila por gxi restadi sxipflanke tial ni
	eljxetis sxnuregon kiun la boatanoj ekkaptis kaj firme fiksis kaj
	tiamaniere ni cxiuj enboatigxis

	tamen vanigxis en tia maltrankvila maro por peni albordigxi la sxipon
	kiu alsendis la virojn aux aluzi la remilojn de la boato kaj ni ne
	povis ion fari krom gxin lasi peligxi teron

	duonhore nia sxipo trafis rifon kaj subakvigxis kaj gxin ni ne vidis
	plu tre malrapide ni alproksimigxis teron kiun iafoje ni vidis kiam
	ajn la boato levigxis sur la supro de ia alta ondo kaj tie ni vidis
	homojn kurante amase tien kaj reen havante unu celon savi nin

	fine gxojege ni surterigxis kie bonsxance ni renkontis amikojn kiuj
	donis al ni helpon por reveturi al hull kaj se tiam mi havus la
	bonan sencon por iri hejmon estus pli bone por mi

	la viro kies sxipo subakvigxis diris kun grava mieno junulo ne iru
	plu surmaron tiu ne estas la vivmaniero por vi kial do sinjoro
	vi mem iros plu surmaron tiu estas alia afero mi estas elnutrita
	por la maro sed vi ne estas vi venis sur mian sxipon por eltrovi la
	staton de vivo surmara kaj vi povas diveni tion kio okazos al vi se
	vi ne reiros hejmon dio ne benos vin kaj eble vi kauxzis tiun-cxi
	tutan malbonon al ni

	mi ne parolis alian vorton al li kiun vojon li iris mi nek scias
	nek deziris sciigxi cxar mi estis ofendita pro tiu-cxi malgxentila
	parolado mi multe pensis cxu iri hejmon aux cxu iradi surmaron honto
	detenis min pri iri hejmon kaj mi ne povis decidi la vivkuron kiun
	mi estis ironta

	kiel estis mia sorto travive cxiam elekti la plej malbonon tiel same
	mi nun faris mi havis oron en mia monujo kaj bonan vestajxon sur mia
	korpo sed surmaron mi ree iris

	sed nun mi havis pli malbonan sxancon ol iam cxar kiam ni estis tre
	malproksime enmaro kelke da turkoj en sxipeto plencxase alproksimigxis
	al ni ni levis tiom da veloj kiom niaj velstangoj povis elporti por
	ke ni forkuru de ili tamen malgraux tio ni vidis ke niaj malamikoj
	pli kaj pli alproksimigxis kaj certigxis ke baldaux ili atingos nian
	sxipon

	fine ili atingis nin sed ni direktis niajn pafilegojn sur ilin kio
	kauxzis portempe ke ili deflanku sian vojon sed ili dauxrigis pafadon
	sur ni tiel longe kiel ili estis en pafspaco proksimigxante la duan
	fojon kelkaj viroj atingis la ferdekon de nia sxipo kaj ektrancxis la
	velojn kaj ekfaris cxiuspecajn difektajxojn tial post kiam dek el
	niaj sxipanoj kusxas mortitaj kaj la plimulto el la ceteraj havas
	vundojn ni kapitulacis

	la cxefo de la turkoj prenis min kiel sian rabajxon al haveno okupita
	de mauxroj li ne agis al mi tiel malbone kiel mi lin unue jugxis sed
	li min laborigis kun la ceteraj de siaj sklavoj tio estis sxangxo en
	mia vivo kiun mi neniam antauxvidis ho ve kiom mia koro malgxojis
	pensante pri tiuj kiujn mi lasis hejme al kiuj mi ne montris tiom da
	komplezemo kiom diri adiauxi kiam mi iris surmaron aux sciigi tion
	kion mi intencas fari

	tamen cxio kion mi travivis tiam estas nur antauxgusto de la penadoj
	kaj zorgoj kiujn de tiam estis mia sorto suferi

	unue mi pensis ke la turko kunprenos min kun si kiam li ree iros
	surmaron kaj ke mi iel povos liberigxi sed la espero nelonge dauxris
	cxar tiatempe li lasis min surtere por prizorgi liajn rikoltojn
	tiamaniere mi vivis du jarojn tamen la turko konante kaj vidante min
	plu min pli kaj pli liberigis li unufoje aux dufoje cxiusemajne
	veturis en sia boato por kapti iajn platfisxojn kaj iafoje li
	kunprenis min kaj knabon kun si cxar ni estas rapidaj cxe tia sporto
	kaj tial li pli kaj pli sxatis min

	unu tagon la turko elsendis min viron kaj knabon boate por kapti
	kelke da fisxoj surmare okazas tia densa nebulo ke dekduhore ni ne
	povas vidi la teron kvankam ni ne estas pli ol duonmejlon 00
	metrojn de la terbordo kaj morgauxtage kiam la suno levigxis nia
	boato estas enmaro almenaux dek mejlojn  kilometrojn de la
	terbordo la vento vigle blovis kaj ni cxiuj tre bezonis nutrajxon sed
	fine per la helpo de remiloj kaj veloj ni sendangxere reatingis la
	terbordon

	kiam la turko sciigxis kiamaniere ni vojperdis li diris ke de nun
	kiam li velveturos li prenos boaton kiu enhavos cxion kion ni
	bezonus se ni longatempe estus detenataj surmare tial li farigis
	grandan kajuton en la longboato de sia sxipo kiel ankaux cxambron por ni
	sklavoj unu tagon li min sendis por ke mi ordigu la boaton pro tio
	ke li havas du amikojn kiuj intencas veturi kun li por fisxkapti sed
	kiam la tempo alvenis ili ne veturas tial li sendis min viron kaj
	knabon -- kies nomo estas zuro -- por kapti kelke da fisxoj por la
	gastoj kiuj estas vespermangxontaj kun li

	subite eniris en mian kapon la ideo ke nun estas bona okazo boate
	forkuri kaj liberigxi tial mi tuj prenis tiom da nutrajxo kiom mi
	povas havigi kaj mi diris al la viro ke estus tro malrespekte
	mangxante la panon metitan en la boaton por la turko li diris ke li
	pensas tiel same tial li alportis sakon da rizo kaj kelke da ruskoj
	kukoj

	dum la viro estis surtere mi provizis iom da vino pecegon da vakso
	segilon hakilon fosilon iom da sxnurego kaj cxiuspecajn objektojn
	kiuj eble estos utilaj al ni mi sciis kie trovigxas la vinkesto de la
	turko kaj mi gxin metis surboaton dum la viro estas surtere per alia
	ruzo mi havigis cxion kion mi bezonis mi diris al la knabo la
	pafiloj de la turko estas en la boato sed ne trovigxas ia pafajxo cxu
	vi pensas ke vi povas havigi iom da gxi vi scias kie gxi estas
	konservata kaj eble ni volos pafi birdon aux du li do alportis kesto
	kaj saketon kiuj enhavas cxion kion ni eble bezonas por la pafiloj
	tiujn-cxi mi metis surboaton kaj poste velveturis por fisxkapti

	la vento blovis de la nordo aux nordokcidento tia vento estis malbona
	por mi cxar se gxi estus de la sudo mi estus povinta velveturi al la
	terbordo de hispanujo tamen de kiu ajn loko la vento blovos mi
	estis decidinta forkuri kaj lasi la ceterajn al ilia sorto mi do
	mallevis miajn hokfadenojn kvazaux fisxkapti sed mi zorgis ke mi havu
	malbonan sukceson kaj kiam la fisxoj mordis mi ilin ne eltiris cxar
	mi deziris ke la mauxro ilin ne vidu mi diris al li tiu-cxi loko
	estas nebona ni ne kaptos fisxojn tie-cxi ni devas iom antauxen iri
	nu la mauxro pensis ke tion fari ne estos malbone li levis la
	velojn kaj cxar la direktilo estis en miaj manoj mi elsendis la
	boaton unu mejlon aux plu enmaron kaj poste gxin haltigis kvazaux mi
	intencas fisxkapti

	nun mi pripensis tiu-cxi estas mia okazo liberigxi tial mi transdonis
	la direktilon al la knabo kaj tiam ekprenis la mauxron cxirkaux la
	talio kaj eljxetis lin el la boato

	malsupren li falis sed baldaux reaperis por ke li povis nagxi kvazaux
	anaso li diris ke li volonte irus cxirkaux la mondo kun mi se mi
	enprenus lin

	iom timante ke li surrampos la boatflankon kaj reenigxos perforte mi
	direktis mian pafilon sur lin kaj diris vi facile povas nagxi
	alteron se vi tion deziras tial rapidigxu tien plie se vi reen
	alproksimigxos la boaton vi ricevos kuglon tra la kapo cxar mi de nun
	intencas esti libera viro

	tiam li eknagxis kaj sendube sendangxere atingis la terbordon cxar la
	maro estis tre trankvila

	unue mi intencis kunpreni la mauxron kun mi kaj nagxigi zuron alteron
	sed la mauxro ne estis viro pri kiu mi povis konfidi

	post kiam li forigxis mi diris al zuro se vi jxuros ke vi estos
	fidela al mi vi iam farigxos grava viro se vi ne jxuros mi certe
	ankaux vin eljxetos el la boato

	la knabo tiel dolcxe ridetis kiam li jxuris resti fidela al mi ke mi
	lin ne povis dubi en mia koro

	dum ankoraux ni povis vidi la mauxron survoje alteren ni antauxen iris
	enmaron por ke li kaj tiuj kiuj nin vidis de la terbordo kredu ke
	ni iros al la influejo de la markolo cxar neniu velveturis al la suda
	marbordo cxar tie logxas gento da homoj kiuj laux sciigoj mortigas kaj
	mangxas siajn malamikojn

	tiam mi direktis mian veturadon oriente por ke ni lauxlongiru la
	marbordon kaj havante favoron venton kaj trankvilan maron ni
	morgauxtagmeze estis malapud kaj preter la povo de la turko

	ankoraux mi timis ke mi estus kaptota de la mauxroj tial mi ne volis
	iri surteron tage duonlume ni direktis nian boaton alteren kaj
	atingis la enfluejon riveretan de kiu mi pensis ni povos nagxi
	surteron kaj tiam rigardi la cxirkauxajxojn sed kiam malheligxis la
	lumo ni auxdis strangajn sonojn bojojn kriegojn gruntojn
	blekadojn la malfelicxa knabo diris ke li ne kuragxas iri surteron
	antaux la tagigxo nu mi diris tiuokaze ni atendu sed tage
	povas vidi nin la homoj kiuj eble nin pli malhelpos ol sovagxaj
	bestoj tiam ni pafilos ilin ridante diris zuro kaj forkurigu
	ilin

	mi gxojis vidi ke la knabo montras tiom da gajeco kaj mi donis al li
	iom da pano kaj rizo tiunokte ni silente ripozis sed ne longe
	dormis cxar post kelke da horoj iaj grandegaj bestoj malsuprenvenis
	al la maro por sin bani la malfelicxa knabo ektremis de kapo al
	piedoj pro la vidajxo unu el tiuj bestoj alproksimigxis nian boaton
	kaj kvankam estis tro mallume por gxin bone vidi ni auxdis gxin blovi
	kaj sciis pro gxia bruego ke gxi certe estas granda fine la bruto
	tiom alproksimigxis la boaton kiom la longeco de du remiloj tial mi
	pafis sur gxin kaj gxi nagxis alteren

	la blekegoj kaj kriegoj kiujn faris bestoj kaj birdoj pro la bruo de
	mia pafilo sxajne montris ke ni faris malbonan elekton por surterejo
	sed vole ne vole ni devis iri surtere por sercxi fresxan fonton por
	ke ni povu plenigi niajn barelojn zuro diris ke li eltrovus cxu la
	fontaj akvoj tauxgas por trinki se mi permesus al li preni unu el la
	botelegoj kaj ke li gxin reportos plenigitan se la akvo estas bona
	kial vi volas iri mi diris kial mi ne estas ironta vi povas
	resti en la boato kontrauxe zuro diris se la sovagxuloj venos ili
	min mangxu sed vi forkuru mi devis ami la junulon pro la afabla
	parolado nu mi diris ni ambaux iros kaj se la sovagxuloj venos
	ni ilin mortigu ja ili ne mangxos aux vin aux min

	mi donis al zuro iom da rumo el la kesto de la turko por reforti lin
	kaj ni iris surteron la knabo ekiris kun sia pafilo mejlon de la
	loko kie ni surteriris kaj li revenis kun leporo kiun li mortpafis
	kaj kiun ni gxoje kuiris kaj mangxis laux la bona novajxo kiun li
	raportis li eltrovis fonton kaj ne vidis sovagxulojn

	mi divenis ke la promontoro de la verdaj insuloj ne estas
	malproksime cxar mi vidis la supron de la granda pinto kiun kiel mi
	sciis estas apud ili mia sola espero estis ke lauxlongirante la
	terbordon ni trovos sxipon kiu ensxipigos nin kaj tiam kaj ne antaux
	tiam mi sentos kvazaux libera viro unuvorte mi konfidis mian sorton
	al la sxanco aux renkonti ian sxipon aux morti

	surteron ni ekvidis iujn homojn kiuj staras kaj rigardas nin ili
	estis nigraj kaj ne portis vestajxon mi estus irinta surteron al ili
	sed zuro -- kiu sciis plej bone -- diris ne vi iru ne vi iru tial
	mi direktis la boaton lauxteron por ke mi povu paroli kun ili kaj ili
	longaspace iradis laux ni mi ekvidis ke unu havas lancon en mano

	mi faris signojn ke ili alportu iom da nutrajxo al mi kaj ili
	siaparte faris signojn ke mi haltu mian boaton tial mi demetis la
	supran parton de mia velo kaj haltis tiam du el ili ekforkuris kaj
	duonhore revenis kun iom da sekigxita viando kaj ia greno kiu kreskas
	en tiu parto de la mondo tion-cxi ni deziregis sed ne sciis kiel
	havigi gxin cxar ni ne kuragxis iri surteron al ili nek ili kuragxis
	alproksimigxi al ni

	fine ili eltrovis peron sendangxeran por ni cxiuj alportante la
	nutrajxon al la marbordo ili gxin demetis kaj tre fortirigis si mem dum
	ni gxin prenis ni faris signojn por montri nian dankon ne havante ion
	alian kion ni povas doni al ili sed bonsxance ni baldaux kaptis
	grandan donacon por ili cxar du sovagxaj bestoj de la sama speco pri
	kiu mi jam priparolis venis plencxase de la montetoj al la maro

	ili nagxis kvazaux ili venis por sportigi cxiuj forkuris de ili krom
	tiu kiu portas la lancon unu el tiuj bestoj alproksimigxis nian
	boaton tial mi gxin atendis kun mia pafilo kaj tuj kiam gxi estis en
	pafspaco mi gxin pafis tra la kapo dufoje gxi subakvigxis kaj dufoje gxi
	suprenlevigxis kaj poste gxi nagxis alteren kaj falis senviva la viroj
	tiom timis pro la pafilbruo kiom ili antauxe timis je la vidajxo de la
	bestoj sed kiam mi faris signojn por ke ili venu al la marbordo ili
	tuj venis

	ili rapidis al sia rabajxo kaj tordante cxirkaux gxi sxnuregon ili gxin
	sendangxere eltiris surteron

	ni nun lasis niajn sovagxulojn kaj iradis dekdu tagojn plu la terbordo
	antaux ni etendis sin kvar aux kvin mejlojn  aux  kilometrojn
	bekforme kaj ni devis veturi iom de la terbordo por atingi tiun
	terpinton tiel ke ni portempe ne vidis teron

	mi konfidis la direktilon al zuro kaj sidigxis por pripensi tion kion
	estos plej bone nun fari kiam subite mi auxdis ke la knabo krias
	sxipon kun velo sxipon kun velo li ne montris multe da gxojo je la
	vidajxo opiniante ke la sxipo venis por repreni lin sed mi bone
	scias laux la sxajno ke gxi ne estas iu el la sxipoj de la turko

	mi levis kiel eble plej multe da veloj por renkonti la sxipon gxiavoje
	kaj ordonis al zuro ke li ekpafu pafilon cxar mi esperis ke se tiuj
	kiuj estas sur la ferdeko ne povus auxdi la sonon ili vidus la
	fumigadon ili ja gxin vidis kaj tuj demetis siajn velojn por ke ni
	povu atingi ilin kaj trihore ni estis cxe la sxipflanko la viroj
	parolis kun ni per la franca lingvo sed ni ne povis kompreni tion
	kion ili diras fine skoto sursxipe diris per mia lingvo kiu vi
	estas de kien vi venas mi diris al li iomvorte kiel mi liberigxis
	de la mauxroj

	tiam la sxipestro invitis min veni sxipbordon kaj ensxipis min zuron
	kaj cxiujn miajn posedajxojn mi diris al li ke li havu cxion kion mi
	havas sed li respondis vi estas rericevonta viajn posedajxojn post
	kiam ni atingos teron cxar mi por vi nur faris tion kion por mi vi
	farus samstate

	li pagis al mi multan monon por mia boato kaj diris ke mi ricevos
	egalan monon por zuro se mi lin fordonus sed mi diris al li ke
	liberigxinte kun helpo de la knabo mi lin ne volas vendi li diris ke
	estas juste kaj prave por mi tiel senti sed se mi decidus fordoni
	zuron li estus liberigota dujare tial cxar la sklavo deziris iri mi
	nenial diris ne trisemajne mi alvenis al cxiuj sanktuloj golfeto kaj
	nun mi estis liberulo

	mi ricevis multan monon por cxiujn miaj posedajxoj kaj kun gxi mi iris
	surteron sed mi tute ne sciis kion nun fari fine mi renkontis
	viron kies stato estas laux la mia kaj ni ambaux akiris pecon da tero
	por gxin prilabori mia farmilaro laux la lia estis malgranda sed ni
	produktigis la farmojn suficxe por subteni nin sed ne plu ni bezonis
	helpon kaj nun mi eksentis ke mi eraris ellasante la knabon

	mi tute ne sxatis tiun manieron de vivo kion mi pensis cxu mi venis
	tian longan vojon por fari tion kion mi lauxbone povus fari hejme kaj
	kun miaj parencoj cxirkaux mi kaj pligrandigxis mia malgxojo cxar la
	bonamiko kiu min alsxipis tien-cxi intencas nune lasi tiun-cxi
	terbordon

	kiam mi estis knabo kaj ekiris surmaron mi metis en la manojn de mia
	onklino iom da mono pri kiu mia bonamiko diris ke mi bone farus se
	mi gxin elspezus pro mia bieno tial post kiam li revenis hejmon li
	alsendis iom da gxi kontante kaj la restajxon kiel tukoj sxtofoj
	lanajxoj kaj similajxoj kiujn li acxetis mia onklino tiam metis en
	liajn manojn iom da livroj kiel donaco al li por montri sian
	dankecon pro cxio kion li faris por mi kaj per tiu mono li afable
	acxetis sklavon por mi intertempe mi jam acxetis sklavon tial mi nun
	havas du kaj cxio prosperis dum la sekvanta jaro	
    </text>
</lipsum>
